Günümüz Türk Pop Müziğinde ağırlıklı olarak gitar, bateri, org, keman gibi enstrümanlar kullanılmaktadır. Hatta org ile birden fazla enstrümanın sesi üretilebilmektedir. Keman da popüler müzikte sık kullanılan bir enstrümandır. Tel ve nota dizilimleri mandolinle aynıdır. Dolayısıyla keman popüler müzikte kullanılabiliyorsa mandolin de kullanılabilir. Peki Türk Pop Müziğinde mandoline yeterince yer veriliyor mu? Türkiye’de pek çok alanda olduğu gibi pop müzikte de mandoline pek yer verilmediğini görüyoruz. Bu yazının amacı mandolinin Türk Pop Müziği’ne kazandırılmasıdır.
Bir ülkenin pop kültüründe mandolin olursa, o ülkenin insanı mandolini tanıyacaktır. Örneğin pek çok pop şarkımızda gitara yer verildiği için toplumunuz gitarı tanımaktadır. Aynı şey mandolin için de geçerli olmalıdır. Pop müzik eserlerimizde mandoline de yer vermeliyiz.
Peki mandolin pop müzikte neden sık kullanılmaz? Pop müzik düzenlemeleri vokal, gitar, davul, klavye gibi enstrüman kadrosu etrafında şekillenmiştir; bu kalıbın dışındaki enstrümanlar esere özel bir renk katmak istendiğinde kullanılmaktadır. Bununla birlikte pop müziğin armonik temeli büyük ölçüde gitara dayanır. Gitar hem ritim hem solo hem de akor eşliği açısından daha geniş bir kullanım alanı sunar. Bu nedenle pop müzik sanatçılarının büyük bir kısmı gitar veya piyano eğitimi almaktadır ve mandolin çalan müzisyen sayısı daha azdır.
Türk Pop Müziğinde mandolin kullanımının nadir örneklerinden biri Nazan Öncel’dir. Öncel, mandolin çalmayı erken yaşlarda öğrenmiş, mezun olduğu okulun sene sonu kutlamalarına katılıp solo mandolin çalmıştır. Ayrıca Nazan Öncel mandolin çalarken çekilen videosunu sosyal medya ortamında paylaşarak daha çok kişiye ulaşmaktadır.
Bakınız, Nazan Öncel mandolin çalgısı hakkında hangi açıklamayı yapmıştır:
“Mandolin benim altı yaşımdayken ilk notayı öğrendiğim enstrümanımdı. Şimdilerde çocukluğu yad ediyorum, bazen albüm kayıtlarımda çaldığım da olmuştur. Amma velakin mandolin deyip geçmeyin, bu enstrümanla insanlar neler yapıyor bilseniz şaşarsınız. Mesela bir Avi Avital var ki, Vivaldi çalıyor, Brahms çalıyor, orkestrayla çalıyor, solo çalıyor; çalıyor da çalıyor. Dinleyin bence!”
Bestelerimizde mandolin ezgileri bulunmalıdır; introlarda, aranağmelerde mandolin tınıları olmalıdır. Pop müzik sanatçısı eğer mandolin icra edebiliyorsa albüm kayıtlarında ve konserlerinde mandolin çalmalıdır. İcra edemiyorsa bile bestelerinde mandolini kullanmalı; mandolin çalan Nazan Öncel, Bülent Yazıcı ve Avi Avital gibi sanatçılarla işbirliğinde bulunmalıdır. Bu sanatçıları sahnede ağırlamalıdır. İş birliğini biraz daha açacak olursak; bu sanatçılarla mandolini ön plana çıkaran ortak pop albümleri yapılabilir. Bu pop albümlerinde amatör ya da profesyonel olarak mandolinle ilgilenen müzisyenlerle çalışılabilir. Ayrıca belediyeler aracılığıyla mandolini öne çıkaran pop müzik festivalleri de düzenleyebilirler. Bu festivallerde birlikte albüm kaydı yaptıkları mandolin sanatçıları ile sahne alabilirler. Böylece mandolin toplumun dikkatini daha çok çekmiş olur.
Bununla birlikte pop müzik sanatçısı mandolin çalan sokak müzisyenine de destek vermelidir. Örneğin mandolin icra eden sokak müzisyenini sosyal medyada paylaşarak halkın mandolini fark etmesini sağlayabilir. Nitekim günümüzde sosyal medya, tanıtım için önemli bir alan. Ayrıca sosyal medyada paylaşmak dışında, mandolin çalan sokak müzisyenini kendi sahnesinde de ağırlayıp yine iş birliği sağlayabilir. Sahnede mandolini gören dinleyicinin bu çalgıyı çalmaya özenmesi de mümkündür. Yine sosyal medya demişken pop müzisyeni mandolin çalabiliyorsa kendi videosunu, çalamıyorsa mandolin çalan müzisyenlerin videosunu paylaşıp mandoline dikkat çekebilir. Bir örnek daha verecek olursak, şimdilerde Handpan çalgısında popülerlik mevcut. Çünkü handpan son dönemlerde sosyal medyada sık paylaşılan bir enstrüman. Yani sosyal medya sayesinde popülerliğe kavuşan ve pek çok kişinin eğitimini almak istediği bir enstrüman olmuştur. Mandolin de pekala bu yöntemle popüler bir enstrüman olabilir.
Özetlemek gerekirse mandolinin Türk Pop Müziği’ne kazandırılabilmesi için pop müzik sanatçısının eserlerinde, albüm kayıtlarında, konserlerinde mandolini kullanması; gerekirse sosyal medya platformunda mandolin çalışmaları paylaşması gerekmektedir. Müzisyenlerin yukarıda saydığımız tüm çalışmalarında kullanmasıyla mandolin, Türk Pop Müziği’nde tanınır bir hale gelecektir.
