RÖPORTAJ: BERKAY DOĞAN

1- Eser sahibi kimdir? Sizi yakından tanıyabilir miyiz?

Merhaba, ben Berkay Doğan. 2000 yılında doğdum, İstanbul’da yaşıyorum. Trakya Üniversitesi Turizm ve Otel İşletmeciliği bölümünden mezunum; İstanbul Havalimanı’nda çalışıyorum.

İlk kitabım Mürekkep ve Köz Aralık 2025’te çıktı; bir şiir kitabıydı. İkinci kitabım Tasfiye ise dört ciltlik bir deneme ve eleştiri dizisinin ilk cildi. Şiir, deneme ve üzerinde çalıştığım roman dahil bütün üretimimin merkezinde sahicilik ve hayattan çıkardığım dersler var. Bu benim için bir üslup olmaktan öte bir tavır: gürültüden uzak, seçici ve teşhis koyan bir dil. Oğuz Atay, Cioran, Pessoa, Houellebecq, Rimbaud ve daha niceleri bu dilin arka odasında oturan isimler.

2- Yazarlığa adım atmanızda ki asıl kırılma noktası ne oldu?

Kırılma noktam, uzun süre dikkate alınmamak, fikirleri ciddiye alınabilecek biri gibi görülmemekti. Konuştuğumda duyulmadığımı hissettiğim yerde yazmaya başladım; kâğıt, sözümün kesilmediği tek yerdi. Lisenin son dönemi ve öncesinde yaşadıklarım beni kendimle yüzleştirdi. Bugün yazdığım her şeyin kökünde o yüzleşmenin olduğunu düşünüyorum.

3- Sizi ilk kez kalemi elinize almaya iten özel bir an var mıydı?

O anı net hatırlıyorum. Lise son sınıftaydım, sınıfta sıramda oturuyordum. Takım ruhunun artık olmadığını, böyle bir dünyada ayakta kalmak için bireyselleşmem ve kendi içime dönmem gerektiğini o an fark ettim. İlk şiirimi 17 yaşında, o sırada yazdım. Sonradan Mürekkep ve Köz’e de giren “Takım Ruhu” şiiriydi bu:

Takım ruhu mu? Kim dedi? Hâlâ var mı?
Kendin yaparsan yaparsın, yapamazsan bakarsın.
Kendime güveniyorum kendimden ötürü,
Başkalarına bakıp iç geçirmiyorum.
Çünkü ben hâlâ varım,
Oyunun içinde, sistemin atamadığı bir yerdeyim.

Bugün dönüp baktığımda, yazdığım her şeyin tohumunun o sırada atıldığını görüyorum.

4- Çocukluğunuzdaki veya gençliğinizdeki okuma alışkanlıklarınızın bugünkü yazım dilinize ve üslubunuza nasıl bir etkisi oldu?

Çocukken pek okumazdım; bunu açıkça söyleyebilirim, okumaya geç kaldım. Ama hep taze kalan bir merakım vardı: İngilizce. Bu merak beni yabancı yazarlara ve çevirilerine yöneltti. Asıl okuma hevesim ise liseye başladığımda, kendi içime dönmemle birlikte geldi.

Beni ilk sarsan ve yazmanın beni bir yere taşıyabileceğine inandıran kitap Jack London’ın Martin Eden’ı oldu. Ciddiye alınmayan, kendini sıfırdan inşa eden ve kelimelerle var olmaya çalışan bir adamın hikâyesinde kendimden çok şey buldum. Ardından Nietzsche, Schopenhauer ve sivri dilli pek çok yazar geldi; kalemim bugünkü haline onların açtığı ince bir yoldan yürüyerek ulaştı. Arthur Rimbaud’nun alaycılığı ve kendi dönemine göre ne kadar cesur olduğu da bu yolda en az onlar kadar belirleyiciydi.

5- Hangi deneyimlerden sonra yazar olmaya karar verdiniz?

2017’de şiir yazmaya başladığımda, bunun geçici bir heves olmadığını biliyordum; çünkü büyük bir farkındalıkla yazıyordum. Yazmanın beni bir yere taşıyacağına inanıyordum ve bugün de aynı inançla yaşıyorum.

Yazar olma kararını ise hayatın kendisi bir tesadüfle mühürledi. 2025’te Taksim’de Kaan Erkam’la bir rastlantı sonucu yolum İskenderiye Kitap’la kesişti. Şiirlerim, bugünkü editörüm Burak Fazıl Çabuk’un masasına gitti. Bir editörün o metinleri beğenmesi ve “basabiliriz” demesi, yıllardır tek başıma sürdürdüğüm bir inancın ilk kez dışarıdan karşılık bulmasıydı. Mürekkep ve Köz böyle doğdu ve bu tesadüf, yazarlık yolundaki en büyük motivasyonlarımdan biri oldu.

6- İyi bir yazar olmanın şartları nelerdir siz bu yolda nasıl bir yöntem izlediniz?

İyi bir yazar olmanın şartları var mı, emin değilim. Sanat da sanatın değeri de görecelidir; bugün Nietzsche okuyan biri benden bambaşka sonuçlar çıkarabilir. Benim sivri kalemimi ise büyük ölçüde onun dili yetiştirdi.

Yine de vazgeçilmez tek bir şart varsa, o da dürüstlüktür. Okuruna dürüst olmayan yazar saygısızdır; karşısındakine değer vermiyordur. Benim yöntemim de buradan çıkıyor: yazdığım her metni önce kendime karşı dürüst olup olmadığıyla sınıyorum. Süslü ama yalan bir cümleyi, çıplak ama doğru bir cümleye hiçbir zaman tercih etmem.

7- Kaleme aldığınız ilk kitap nedir ve varsa diğer kitaplarınız nelerdir?

İlk kitabım, Aralık 2025’te İskenderiye Kitap’tan çıkan şiir kitabım Mürekkep ve Köz: Bir Şairin Hesabı. İkinci kitabım Tasfiye ise Ağustos 2026’da yayımlandı; dört ciltlik bir deneme ve eleştiri dizisinin ilk cildi. Bunların yanında şiir ve denemelerim çeşitli edebiyat dergilerinde yer alıyor. Şu anda da bir roman üzerinde çalışıyorum.

8- Kitaplarınızdaki konuları yazmaya yönlendiren en önemli etken ya da etkenler nelerdir?

Beni yazmaya yönlendiren en önemli etken, yaşadıklarım ve etrafımda gördüklerim. Uydurmam; hayattan çıkardığım dersleri yazıya dökerim.

Şiirlerimi besleyen şey yalnızlığımdı. Konularım insanın kendisinden çıktı: aşk, yalnızlık, keskin bir farkındalık ve gözlem. İnsanların yüzlerinden ne hissettiklerini okuyabilmek, şiirlerimin büyük kısmının kaynağı oldu.

Aynı gözlem bugün denemelerimi de besliyor. Havalimanında her gün başkalarının vedalarını, gidişlerini düzenliyorum ama kendim hiçbir yere gitmiyorum. İnsanları en telaşlı, en maskesiz ya da en kibirli hallerinde görüyorum. Lise yıllarındaki yüzleşmemden bu yana kafamı kurcalayan soru da hep aynı: Sahicilik bu kadar değersizleşmişken insan nasıl sahici kalır? Tasfiye’deki pek çok metin, toplumun yüzeyselliği ile derinlik arayışı arasındaki bu gerilimden doğdu.

9- Hikâyeyi kurgularken karakterlerinizin kaderini önceden tamamen planlıyor musunuz, yoksa yazım sürecinde karakterlerin kendi yollarını çizdiği oluyor mu?

Romanın ilk üçte birini bitirdim; sizin hatırınız için biraz bahsedeyim. Ana karakter ve konu başlıkları daha ilk satırı yazmadan belliydi. Yine de bu dünya benim için çok yeni; olay örgüsünü baştan sona planlayacak kadar tecrübeli değilim, o yüzden akışta kalmaya çalışıyorum.

Şunu söyleyebilirim: Karakterim de tıpkı benim gibi bir özgürlük bağımlısı. Bu yüzden onun kaderini tamamen elimde tuttuğumu söyleyemem. Seçeceği yolların ancak bir kısmından ben sorumluyum; gerisini, ona bıraktığım özgürlükle kendisi çiziyor.

10- Size ilham veren şeyler nelerdir?

O kadar çok ki hangisinden başlasam bilemiyorum. Gecenin ikisinden sonra, güneş doğana kadar aya bakıp sessizliği yaşadığım anlar. Dört duvar arasında kendi düşüncelerimle baş başa kaldığım saatler. Radyoda duyduğum bir şarkının tek bir sözü; bazen bir metin sadece oradan başlar.

Fotoğraf çekmeye çıktığımda her kareden sonra durup ortamı dinlerim; o an yaşadığımı hissederim. Yıllar önce geçtiğim sokaklardan yeniden geçtiğimde bir zaman tüneline girerim, o sokaktan o zaman geçen kişiyi, yani kendimi, uzaktan izlerim.

Aslında hepsinin ortak noktası aynı: dikkatle baktığım her şeyden bir anlam çıkarmak. İlham benim için gökten inen bir şey değil, bakmayı bilmekle ilgili.

11- En çok hangi dönemlerde üretken oluyorsunuz ve yazma konusunda sizi en çok motive eden şey nedir?

En üretken olduğum saatler gece. Vardiyalarımın arasında kalan saatlerde, herkes uyurken yazıyorum; şehrin sesi kesildiğinde kendi sesimi daha net duyuyorum. Bazen bir mola sırasında aklıma gelen tek bir cümleyi telefonuma not alıyorum, o cümle sonra bütün bir metne dönüşüyor.

Beni en çok motive eden şey ise yıllardır taşıdığım o inanç: yazmanın beni bir yere taşıyacağı. On yedi yaşında başladığımda kimse beni ciddiye almıyordu; bugün hiç tanımadığım bir okurun “bu kalemden çıkacak yeni eserleri merakla bekliyorum” diye yazdığını görmek, o inancın boşa olmadığını gösteriyor.

12- Okuyucular neden sizin kitabınızı okumalı?

Çünkü kitaplarım teselli etmek için değil, yüzleştirmek için yazıldı. Süslü ama yalan bir cümleyi, çıplak ama doğru bir cümleye hiçbir zaman tercih etmedim. Mürekkep ve Köz‘de kendi hesabımı verdim; Tasfiye‘de ise sahneye bir mahkeme kurup sanık koltuğuna kendimi oturttum. Okur bu kitaplarda kendine benzeyen bir yalnızlığı, kendine benzeyen bir öfkeyi bulabilir. Kendini iyi hissettirecek bir kitap arayan için değil, kendine dürüstçe bakmak isteyen için yazdım.

13- Kitap ya da kitaplarınızdaki ana fikirler ve vermek istediğiniz mesajlar nelerdir?

Mürekkep ve Köz, bir şairin içinden geçen altı durakta ilerliyor: yalnızlık, aşk, arayış, özgürlük, ölüm ve politik olan. Kitabın arka kapağındaki son cümleler aslında bütün mesajı özetliyor: “Ben artık sadece kendimim. Ve ben yeniden doğdum; şimdi sıra sende.”

Tasfiye ise modern dünyanın enkazına ve insanın kendi kendine kurduğu hapishanelere bakıyor. Kitapta şöyle bir cümle var: “Prangalarımız demirden değil, kadifeden yapılmıştır.” (s. 40) Konforun bir ödül gibi sunulup aslında bir zincir olduğunu anlatmak istedim. Ama Tasfiye bir yıkım kitabı değil; arka kapakta dediğim gibi, “Tasfiye, yıkmak değil; temizlemektir.”

14- Yazar olmanın ve yazmanın sizin için zor yanları nelerdir, bunlarla nasıl başa çıktınız?

Yazmanın en zor yanı diyebileceğim tek unsur nedir, biliyor musunuz? Yazarın okuruna dürüst olması. Çünkü günümüz dünyasında yalan ve kötülük kol gezerken, bizler karanlık oksijen solurken ve bunun farkında değilken, bazen dürüst olmak yapabileceğimiz en zor işlerden biri olabiliyor.

15- Yazar tıkanıklığı yaşadığınızda bu durumun üstesinden nasıl geliyorsunuz?

Tıkanıklık yaşadığımda bunun geçici olduğunu biliyorum; kalbimle yalnız kalmayı tercih ediyorum. Bir müzik, bir film bazen bu düğümü sonraki evreye taşımama yardım ediyor. Tıkanıklık yaşarken kendimi tekrar etmeye zorlamıyorum; yeni ve gelişmiş düşüncelere yol açarak tıkanıklığımdan çıkıyorum.

16- Kitaplarınızı kitlelere ulaştırmak, kendinizi tanıtmak ve düşüncelerinizi insanlara anlatmak için ne gibi organizasyonlar yapıyorsunuz?

Kitaplarımı tanıtmak için dijitali bir sahne gibi kullanıyorum. berkaydogan.co’da kitaplarım, sözlerim ve basında çıkan yazılar bir arada. Tasfiye için metinleri kitaptan, sesi benden olan sekiz dakikalık bir kısa film yaptık: TASFİYE: Film. YouTube’da “Tasfiye Duruşması” adlı bir video çektim: kitabın kendi cümleleri bana karşı delil olarak okunuyor, ben savunuyorum, kararı izleyici veriyor. Bunların yanında Türkiye radyolarında o an ne çaldığını gösteren ŞİMDİ’yi (necaliyor.co) kurdum. Önümüzdeki dönemde söyleşi ve imza günleriyle okurla yüz yüze buluşmak istiyorum.

17- Kitap fuarlarındaki okur-yazar buluşmalarının sizin için önemi nedir, bu etkinliklerin size ve okuyucuya ne gibi katkılar sağladığını düşünüyorsunuz?

Henüz olmadı, ancak bunu beklediğimi söyleyebilirim. Bir okurun gözlerine bakarak kitabını imzalamanın, ekranda alınan yüzlerce beğeniden daha gerçek olduğuna inanıyorum. Yazar için okurun sesini duymak, okur için de kitabın arkasındaki insanı görmek demek. Kitap yalnızca kâğıtta değil, o iki insanın arasında tamamlanıyor.

18- Şu an üzerinde çalıştığınız yeni projeleriniz ve keşfetmek istediğiniz yeni projeleriniz var mı?

Birkaç işi birlikte yürütüyorum. Roma’da geçen bir roman yazıyorum; ilk üçte birini bitirdim. Tasfiye‘nin ikinci cildi üzerinde çalışıyorum; şehirler ve sanat üzerine denemelerden oluşacak. Yeni şiirlerim de birikiyor.

Bir de beni çok heyecanlandıran bir iş var: yayımlanmamış uzun şiirlerimden biri olan “Kalbimle Yalnız Kaldığımda”yı tek kişilik bir oyuna dönüştürdüm. Şiiri yazarken değil, okurken sahneye ait olduğunu fark ettim. Şimdi onu bir oyuncunun sesinde, bir sahnede görmek için çalışıyorum.

19- Okuyuculardan aldığınız, sizi en çok duygulandıran ya da şaşırtan geri dönüşler nelerdir?

Beni en çok duygulandıran, hiç tanımadığım bir okurun Mürekkep ve Köz için yazdığı şu satırlar oldu: “İlk başta eğreti gibi gelen gizemli şiirlerin arasına serpiştirilmiş, hayrete düşüren güzellikte şiirler. İlerledikçe kilim gibi dokunmuş sayfalar. Filozof olsan yadırgamazdım. Mükemmel.” Bir zamanlar bana “başımıza filozof mu olacaksın” denirdi; şimdi hiç tanımadığım biri “filozof olsan yadırgamazdım” diyor. Kendi yalnızlığımda yazdığım bir şiirin başka birinin yalnızlığına dokunduğunu görmek, yazmanın bütün bedelini ödüyor.

20- Edebiyat yolculuğunun başında olan yazar adaylarına ne gibi tavsiyelerde bulunmak istersiniz?

Beğenilecek cümleyi değil, doğru cümleyi yazın ve kimsenin onayını beklemeyin.

Okumaya geç kaldıysanız üzülmeyin, ben de geç başladım; ama bir kez başladığınızda bırakmayın. Acele etmeyin: ben sekiz yıl sessizce yazdım, kimse görmeden. O sessiz yıllar, sonradan çıkan her kitabın temeliydi. Ve en önemlisi, kendinize dürüst olun. Okuru kandırabilirsiniz ama kendi cümlenizi kandıramazsınız.

Berkay Doğan

Berkay Doğan, 2000 yılında doğdu; İstanbul’da yaşayan şair ve yazardır. İlk kitabı Mürekkep ve Köz (şiir, 2025) ve ikinci kitabı Tasfiye (deneme, 2026) İskenderiye Yayınları’ndan çıktı. Türkiye radyolarında o an ne çaldığını gösteren ŞİMDİ’nin (necaliyor.co) kurucusudur.

İlgili Yazılar

1 Comment

Avarage Rating:
  • 0 / 10
  • Füsun Uzunoğlu , 18 Kasım 2026 @ 01:31

    Çok ilginç bir serüven okudum. Sevgiyle…

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir