KARADENİZ TURUMUZ
Gönlüm bir çiçek bahçesi…
Her yanım çiçeklerle bezeli yemyeşil bir ova…
Ülkemin dört bir yanını gezmek için söz verdim kendi kendime ve hayallerimizi süsleyen, mavi ile yeşilin bütünleştiği, şarkılara, şiirlere adını yazdıran o güzelim Karadeniz’i, Türkiye’min en çok yağmur alan ve en çok ağacı olan memleketimi görmek, hayallerimizi gerçeğe dönüştürmek için çıktık yola..
Akşam saatlerinde tur otobüsümüze Tekirdağ, Saray’dan ailece bindik. Acente yetkilisinin bazı hatırlatmalarından sonra müze kartlarımızı internet üzerinden alıp, Gürcistan/Batum’a geçeceğimiz için yurt dışı harçlarımızı da yatırdıktan sonra, ara ara verdiğimiz kısa molalarla birlikte yolculuğumuz gece boyunca devam etti.
Leblebisi ile ünlü Çorum’da, pirinç tarlaları ve çeltik üretimiyle meşhur Osmancık yakınlarında, benzinlik durağımızda ilk olarak sivrisinekler karşıladı bizi. Bir direğin üzerine yuva yapmış iki leylekle sabah saatlerinde selamlaştıktan sonra aceleyle araçlarımıza binip kahvaltı molamıza geçtik.
Güzel bir kahvaltının ardından, Kurtuluş Mücadelemizin başlangıç noktası, Karadeniz Bölgesi’nin en büyük metropol kenti SAMSUN’dayız…

SAMSUN
Hava çok güzel.
İlk olarak Cumhuriyet Meydanı’na varıyoruz. Burası, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da ayak bastığı ve konakladığı eski Mıntıka Palas Oteli. Yeni ismiyle Gazi Müzesi olarak hizmet veren bu otel, 1902 senesinde Mantika ailesi tarafından yapılmış. Atatürk ve on sekiz silah arkadaşı burada misafir olmuşlar.
İki katlı bir yapı burası. 1926 senesinde Atatürk’e armağan edilmiş. Atamızın ölümünden sonra da kız kardeşi Makbule Hanım ve Samsun Belediyesi’nin sorumluluğunda burası müze hâline getirilmiş.
Atatürk’ün Samsun’a ayak basar basmaz söylediği ilk söz, “Ya İstiklal, Ya Ölüm!” olmuştur. Ardından, 1924 senesinde bir daha geldiğinde de “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.” sözünü söylemiştir.
Samsun’da bundan dolayıdır ki Samsun Belediyesi’nin ismi İlkadım’dır. Hatta çeşitli devlet kurumlarının, mahalle, cadde, sokak ya da herhangi bir yerin isimleri de İlkadım’dır. Çünkü Atamız, Kurtuluş Mücadelemizin ilk adımını burada atmıştır.
Hepimiz için çok önemli ve özel bir olaydır bu.
Atamızın eşyaları, kıyafetleri, balmumu heykelleri, galerisi, Bandırma Vapuru ile Samsun’a ayak bastığı anın görselleştirildiği resimleri geziyor ve çeşitli hatıra fotoğrafları çektirerek koşar adımlarla binadan ayrılıyoruz.
Nereye?
Tabii ki İstiklal Güneşimizin doğduğu Samsun’un sembolü ONUR ANITI’nı görmeye.

SAMSUN ONUR ANITI
Atatürk henüz hayattayken yapılmış olan bu anıt, Samsun’un İlkadım ilçesindeki, eski tütün iskelesinin bulunduğu yerde, Atatürk Parkı’nda yer alıyor. (Biliyoruz ki Samsun’un en önemli tarım ürünlerinden biridir tütün.) Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel tarafından yapılan anıt, söylentiye göre atın kuyruğu desteksiz olup sadece arka iki ayağı üzerinde durabilmiş olsa, dünyanın 8. harikası olarak gösterilebilirmiş. Onur Anıtı’nın bulunduğu bu Atatürk Parkı’nın tamamen deniz dolgusu ve manolya ağaçları ile donatıldığını, çeşitli türleriyle aşırı derecede büyüyebilen bu ağacın beyaz bir gül şeklinde açtığını görüyor ve öğreniyoruz.
Hemen Zeki Müren’in,
“Koklamaya kıyamam, benim güzel manolyam”
şarkı sözlerini akıllara getiriyor.
Samsun’da çeşitli Atatürk etkinlikleri, bayramlar hep bu alanda gerçekleşiyormuş.

ONUR ANITI’NIN ÖZELLİKLERİ
Atatürk’ün “Ya İstiklal, Ya Ölüm!” sözüne istinaden sağ eliyle sol taraftaki kılıcını çekmiş hâli, Millî Mücadele’nin Samsun’dan başladığı için atın iki ayak üzerindeki şahlanış şekli ile gösterilmiştir. Yüzü ise “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir!” sözüne istinaden İzmir’e doğru bakmaktadır. Ülkemizin dört bir yanındaki diğer heykellerinde Atamızın atı hep dört ayak üstünde yapılmıştır.
Bu alanda başka ağaçlar da var tabii. Kestane, at kestanesi, hurma, palmiye, ıhlamur, çam ağaçları ilk gözüme çarpanlardan…
Onur Anıtı, Samsun ile bütünleşmiş durumda. Nasıl ki Anıtkabir deyince Ankara, şehitlik denince Çanakkale, travertenler söylenince Denizli-Pamukkale akla geliyorsa, Onur Anıtı deyince de akla Samsun geliyor. O yüzden Samsun ve Samsunspor’un resmî amblemi olmuş durumdadır.
Bizler de toplu ve kişisel hatıra fotoğraflarımızı çektirip, çayımızı içip, yavaş yavaş istiklal güneşimizi istemeyerek de olsa ufukta bırakarak Atatürk Parkı’ndan uzaklaşıyoruz.
Rehberimiz Yasin Bey, çocukluğunu Karadeniz’de yaşamış; o yüzden tecrübeli. Engin ve zengin bilgilerini bizimle paylaşırken, bir taraftan kayıt alıyor, bir taraftan da otobüse bindiğimde notlarıma eklemeler yapıyorum. Fotoğraflar çekiyor ve en önemlisi, oradaki anı yaşayıp teneffüs etmeye çalışarak, eserini yaratmaya çalışan bir ressam titizliği ile bir daha gelemeyecekmişçesine hiçbir şey kaçırmadan, incelikle görmek, karış karış gezmek istiyorum tüm Türkiye’yi.
Düşünsenize, ülkemizin her yeri cennet ve biz bu güzelliklerden ana kaynak, ekonomik nedenlerden artı değişik sebeplerden dolayı mahrumuz. Yurt dışında yaşayanlar dünyayı dolaşırken biz Türkiye’mizin güzelliklerini bile görmeye hasretiz. Karadeniz’i bile kırk yıl sonra gezmeye fırsatım olmuş. Ne büyük kayıp bana göre.
Siyasetçilerimiz de onun bunun hakkını yemekle, sahte diplomalarla, kendi çıkarları peşinde, yalanlarla, dolanlarla, reklamlarla; iki ayak üstünde değil ama sayısı belli olmayan değişik şekillerde attıkları taklalarla at koşturmaya devam etsinler. İki ayak üstünde at şahlandırmak yürek ister çünkü.
Samsun’un havası oldukça nemli. Tüm Karadeniz’in havası nemli aslında. Buradan sahil boyuna gidiyor, Yabancılar Çarşısı/Rus Pazarı’na şöyle bir baktıktan sonra alışveriş yapmayacağımız için hemen çıkıp denizi izliyoruz. Bandırma Vapuru maketini de görüyoruz. Burada ilk dikkatimi çeken faytonlar oluyor. Manzarayla gözlerimi doyurduktan sonra otobüsümüze geri dönüyoruz.

BANDIRMA VAPURU VE
MİLLİ MÜCADELE PARKI AÇIK HAVA MÜZESİ
Ve nihayet Bandırma Vapuru’muzun olduğu yerdeyiz…. Limanda, kara muharebelerinde kullanılan kara topları, Türk Yıldızları uçağı ve torpidolar var. Eskiden bunlar geri dönüşüme gönderilirmiş. Fakat artık gelecek nesiller öğrensin diye maket konumuna getirilerek müzelerde sergilenmeye çalışılıyor. Atatürk’ün özlü sözleri de duvarın girişine rölyeflerle birlikte dikkat çekici bir biçimde yazılmış.
- “Hatt-ı müdafaa yoktur, sath-ı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın, her karış toprağı, vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça, terk olunamaz.”
- “Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!”
- “Ya istiklal, ya ölüm.”
- “Geldikleri gibi giderler.”
Ve Cumhuriyet ile ilgili daha nice sözleri var burada.
Bandırma Vapuru’nun içinden fazla söz etmeyeceğim size ki, siz de merak edip görmek istersiniz diye. Fakat şu kadarını söylemek istiyorum. Buram buram tarih kokuyor Bandırma Vapuru.
19 Mayıs şehri
Olimpiyat şehri
İlk adım şehri
İstiklal güneşi
Amazon kadınları şehri Samsun’umuz…
Atamızın dediği gibi,
“Biz Türkler tarih boyunca hürriyet ve istiklal timsali olmuş bir milletiz.”

- . Ben seni aldattum.” der.
Fadime: Bulduğum kaynaklara göre ‘Karadeniz Bölgesi Türkiye’de en çok ili olan bölgemizdir. Toplamda on sekiz şehri bulunur ve üç bölümde incelenir.
- Batı Karadeniz: Bolu-Kastamonu-Sinop-Zonguldak-Bartın-Karabük-Düzce
- Orta Karadeniz: Tokat-Çorum-Amasya
- Doğu Karadeniz: Artvin-Bayburt-Giresun-Gümüşhane-Ordu-Rize-Samsun ve Trabzon’dur.’
Kültürel olarak da diğer bölgelerimize göre çok farklıdır. Misafirlerini kendilerine hayran bırakır. Zengin sofraları, doğal güzelliklerinin eşi benzeri yoktur. Halk oyunları arasında horon-ata barı-külbastı ve halay. Müzik aletleri arasında da davul-zurna-kaval-kemençe-tulum-bağlama gelir. Temel ve Fadime karakterleriyle bölge, kendine özgü mizah anlayışına, fıkralara da esin kaynağı olmuştur diyerek bir iki fıkraya da yer verelim:
FIKRA 1
Temel ölüm döşeğinde,
“Fadimeciğim, sana bir şey itiraf edeceğüm
- “Biliyorum hamsi kafalı, seni boşuna mı zehirledim…”
FIKRA 2
Temel ile Dursun ormanda yürüyorlar. Bir ara Temel, Dursun’a seslenmiş.
- “Dursun, ormanın güzelliğine bak.”
Dursun:
- “Ağaçlardan göremiriim ki…”
Tabii ki bizler de bu herkesin bildiği fıkralardan, oyunlardan, şehirlerinden, müziğinden, sofralarından, misafirperverliklerinden, konuşmalarından, hiperaktifliklerinden ve gittiğimiz yollar boyunca güzelliklerinden nasibimizi alıyor ve ORDU’ya hareket ediyoruz.
AMAZON KADINLARI (SAMSUN)
Rehberimiz Samsun/Ordu yol boyunca Amazon Kadınlarından bahsediyor. Efsaneye göre Amazon Kadınları, Karadeniz’in ortasında Samsun’un Terme ilçesi Gölyazı beldesinde, Amazon köyünde, Amazon adasında yaşamışlar; yaşam tarzları ve özellikleriyle tarihteki yerini almışlardır. At süren savaşçı, hızlı, çevik, güçlü ve atletik olurlarmış. Ok, yay, mızrak, kargı gibi aletleri ustalıkla kullanan bu kadınlar adeta tarihe kafa tutarlarmış. Köyde temsili Amazon, balmumu heykelleri, kabartmaları, günlük eşyaları varmış. Yani adada şu an kalesi, kulesi, yerleşim yeri varmış. Hatta martı ve karabataklar koloni kurmuş fakat tur rotamızda olmadığı için uğramıyor, adayı sadece karşıdan ve yol boyunca temsili bir Amazon heykeli görmekle yetiniyoruz.
Amazon kadınları, üç Yunan kahramanı olan Herkül, Theseus ve Aşil, Bellerophon’a karşı savaşmış ve kaybetmişlerdir.
Yine başka bir rivayete göre bugünkü Ukraynalıların ve Rusların ataları olduğu bile söyleniyormuş.
Theseus bir gün görevde iken yanlışlıkla bu kadınların yaşadığı yere düşünce yolu kadınlar tarafından esir alınır. Tam öldürecekleri sırada “Son isteğin var mı?” diye sorarlar. O da ne dese de kurtulsa. “Beni en çirkininiz öldürsün.” der. Kadınlar güzellik kavgasına tutuşur. “Sensin çirkin, benim güzel.” derken, Theseus aradan kurtulur, kaçar ve gider. Çeşitli mitolojik filmlere de konu olmuş Theseus’un destanlarında Theseus, Ukrayna’nın şehrine de adını veren bir kahraman ama onlardan kalan herhangi bir eşyaya, Amazon kadınlarına dair herhangi bir buluntuya rastlanmamış.
1453 senesinde İtalya’da bir harita bulunmuş. O haritada Samsun’un bir kısmı Amisos, bir kısmı ise Amazon olarak gösterilmiştir. Güney Amerika’da Amazon Ormanları, amazon.com sitesi tesadüf müdür, oraya kadar ulaşıp yaşayabilmişler mi bilinmez ama Amazon Kadınları’mızın Türkiye’de, Karadeniz’de, Samsun’da yaşadığını rahatlıkla söyleyip bununla gurur duyduğumuzu da bundan sonra göğsümüzü gere gere söyleyip anlatabiliriz….
