VARYASYON KALEMLER DERGİSİ RÖPORTAJ SORULARI
“Kalemin Ritmi, Yüreğin Sesi”
1📌 Eser sahibi kimdir? Sizi biraz daha yakından tanıyabilir miyiz?
Ben Selma Hançer 1966 Kırşehir Kaman doğulu iki çocuk annesiyim otuz yedi yıldır yurtdışında ikamet etmekteyim. Benim bu soruya vereceğim en güzel cevabım hayata geç başlamış hayalleri elinden alınmış, lakin inatla yeniden yaşama tutulmuş biriyim. Henüz çocuk yaşta evliliğin verdiği sorumluluğunun omuzlarıma verdiği ağır yükün altından kalkmak için çok badireler atlatmış, pek çok imtihanlardan düşe kalka çıkmış olmamdı. Yıllar sonra silkelenip kendime geldiğimde yaşamak bana çok uzaktı, yaşım oldukça ilerlemiş hayata karşı tutunucak iki can evladımdan başka umudum tükenmiştiki. Bir gün yazıp yazıp sakladığım şiirlerimi bulmamla uzakta olsa bir mum ışığının yandığını görmem beni yeniden nefes almaya itmişti. Uzun zaman sonra bulduğum şiirlerim önümü bir gün ışığı gibi aydınlatmıştı, o günlerde kapalı olan yolum artık açılmıştı. Ve bir dergiye göndermiş olduğum şiirimin beğenilip yayınlanmasıyla da inanmıştım kelimelerin gücüne. İşte o inancım yolumu tekrar şiir ve edebiyatla buluşturmuştu, artık bir şair ve yazar olma yolunda emeklemeye çıkmıştım. Tabi yılların hayalini gerçekleştirme ışığı doğmuşken duygularımı şiirleştirip kâğıtlara işlemeye çalışan bir kalem işçisi olmaya başlamıştım. Benim için yazmak küllerinden doğan kadınların hikayelerini görünür kılmak ve hayata bir çentik atmaktı. Şiirlerimde ve üzerinde çalıştığım romanımda geçmişin ayak izlerini ve sıcaklığını bugünün hisleriyle harman eylemekte, inanıyorum ki her kadın hayatta ne yaşarsa yaşasın küllerinden yeniden doğan zümrüdü Anka kuşu gibi dimdik ayakta duran güçlü kadınlar olarak küllerinden doğarak gelenlerdir.
2📌 Hayatınızın dönüm noktaları, yazarlığa yönelmenizde etkili olan olaylar nelerdi?
Benim için en önemli dönüm noktalarından birisi de çocukluğumun en anlamlı anılarımdan biri öğretmenimin ev ödevi olarak bizlerden roman okumamızı istemesiyle başlamıştır. O güne kadar evimizde okul kitapları haricinde hiç kitap girmediği için öğretmenin istediği kitabı büyük bir merakla beklemeye başlamıştım, akşam üstü elinde iki kitapla eve dönen babamı görünce çok sevinmiştim, çünkü hayatımda ilk kez bir roman okuyacaktım ve çok heyecanlıydım, romanı okumaya başladığım o an sanki kitabın içindeki çocuk bendim ve olayları yaşıyordum, büyük bir merakla okuyup bitirmiştim, tüm kitabı bitirmem sadece bir gün sürmüştü, aynı heyecanlarda babama okuduğumu anlatmıştım, hiç unutmam o günlerin heyecanını.
Şiir le olan tanışıklığım ise yine çocukluk o yıllarda henüz siyah beyaz ekran zamanında ismini dahi hatırlamadığım yaşlı bir amcanın o gizemli şiirleri okumasıyla başlamıştı. Pazar günlerini iple çekerken yaşlı amcayı merakla dinliyordum, amca şiir okuyor bense kelimelerin büyülü dünyasına kapılıp gidiyordum adeta, bugünlerin tohumu o günlerde atılmıştı insanlık toprağıma.
3📌 Yazarlık serüveninizde kaleme aldığınız ilk eser mi? İlk eseriniz neydi?
Yazarlık serüvenime evde bulduğum kâğıtlara o anlık hislerimi yazarak başlamıştım, uzun yıllar kâğıtlara yazıp saklamakla ve birçok yazdığımı yırtıp atmakla geçirsemde bir de baktım ki elim kaleme gönlüm kâğıda duygularını ilan ediyordu. Yıllar yılları kovalasada ben hâlâ yazdıklarımı saklıyordum, artık yaş Kemal’e erdi dediğim yıllarda daha fazla hayır diyemezdim kuytulardaki şiirlerime ve artık ilk adım için karar vermiştim. O güne kadar yazıpta sakladığım acemi şiirlerimle ilk yolculuğuma çıktım, çok şükür ilk kitabım Eyvallah adlı eserimi avuçlarımın içine aldığım gün çok mutlu olmuştum.
4📌 Bu ilk adım size ne hissettirdi?
Yıllar önce elimden alınan çocukluğuma kavuşmanın verdiği mutluluk ve çok uzun yıllar ettiğim sabrın bana getirdiği özgürlüktü. İçimdeki beni bulmam için çıktığım yolda benim gibi ilkokul mezunu biri için büyük bir adımdı bu karar. Kendimle ilk kez tanışıyordum dışardan biriymiş gibi, kaybettiğim beni küllerinden doğmuş buldum adeta.
5📌 Eserlerinizde tekrar eden temalar ya da sizi yansıtan karakterler var mı?
Evet var tabiki örneğin, Benim Adım Gelindi, adlı eserim sadece bir şiir değildi, benim gibi çocuk yaşta evlenenlere bir ders niteliğindeydi. Korkularım, adlı eserim bana çocuk yaşta evliliğin travmalarını, korkuyla tavanlara çizdiğim resimleri hatırlatırken, benimle aynı kaderi yaşayan nice insanların var olduğunu da hatırlatmaktı. Benim Köyüm adlı eserim benim köklerimin filizlendiği yer olması idi evet köyde doğmuştum şehirde büyümüştüm ama köyüme tekrardan gelin olarak dönmüştüm. Gece Kondu adlı eserim de benim Ankara’nın ayazında yolsuz elektriksiz işçi çoçuklarının yaşadığı zorluğu anlatan hayatımın en önemli izlerinden bir gerçeğiydi. Biz Anadolu’nun hikayesiyle beslenen köyden şehre göç etmiş omuzu düşük ama başı dik babaların evlatlarıydık.
6📌 Kendinizi yazdığınız karakterlerde bulduğunuz olur mu.
Tabiki oluyor yazdığım her şiirde doğrudan kendimi yansıtan izlerde vardır elbette, illaki bir duyguyu kaleme alırken, o duygunun sizdeki yansıması da oluyor haliyle. Evet ben şiir yazıyorum, lakin şiir hem kendi yüreğindeki tortuyu deniz köpüğü gibi kıyıya vurmasıyla, hemde çevremizde olup bitenleri şiir şıklığıyla aktararak duygularımızı daha hoş olarak aktarmaya çalışıyoruz.
7📌 Bugüne kadar yayımlanmış kitaplarınızdan kısaca bahseder misiniz?
Severek tabiki, yazarlık yolculuğuna ilk adımı attığımda kendime inanmaya ve tanımaya çalışıyordum, yüreğimin günbürtüsü ile başladım ben kader yolculuğuna.
İlk kitabım Eyvallah ilk çoçuğum gibiydi gönül hanemde, akabinde Meczup inancımı perçemleyendi adeta, İncitmeyin Şairleri ve Küllerinden Doğan Kadının Menkıbesi
Evet ben Küllerimden Doğan bir kadındım ve kitabım benim duygularımı yansıtıyordu edebiyat yolculuğumda, içimdedi közü alevi oldu kitabım.
Eyvallah Meczup İncitmeyin Şairleri Küllerinden Doğan Kadının Menkıbesi
8📌 Bu kitapların sizin için anlamı nedir?
Basılmış olan kitaplarım benim için sadece birer kitap değiller, hepsinin ayrı ayrı kıymeti ve hatırası vardır, yılların acı tatlı anıları bazen hüzünlerimi, bazen hayat yorgunluğumu bezende hayallerimi kaleme aldığım şiire bulanmış hislerimin dinleyicisi derttaşlarımdır. Ve tabi şiirlerimde kitaplarımda benim çoçuklarım gibidirler.
9📌 Yazarken size ilham veren şey nedir?
Ben yaşadıklarımdan ilham alırım, çoğunlukla etrafımda olan olaylardan etkilenirim, bazen o günkü duygu yoğunluğumdan kaynaklanarak yüreğimin demini aktarırım.
Gün olur bir çift sözden ilham alırken, gün olur tatlı bir gülümseme değer gönül teline hemen yazarsın duygularını iki kelam ile kâğıdın en serseri yerine. Ve tabi çevremizde yaşanan acılara karşı duyarsız kalamayız, bombaların altında umutsuz çaresiz canların acısı yakar yüreğimizi umutsuz bakan gözlerin çaresizliğine tutuşur yüreğimiz bizde dökeriz içimizi, beyaz sayfalara
İsterseniz size şöyle cevap vereyim.
İncitmeyin Şairleri adlı eserimden size bir dörtlük aktarayım
Şairin gözü güzeli görür, güzeli sever,
Bazen bir çiçeğe, bazen bir böceğe,
Bazende Allah’ın yaratığı, ölümlü bir kula düşer yüreği
Satır arası sözler gezinir dilsiz kalemler
Saf beyaz kâğıtlara döker içindeki hislerini birer birer, sesizce
10📌 Bir fikri yazıya dönüştürmeye iten duygu ya da an nedir?
Evet bir fikri eyleme geçip yazıya dökme isteği o fikrin artık yüreğe sığmayacak kadar kabarmasıdır, tabi insan kendi iç dünyasında yıllarca birikintisini yazma arzusuna karşı geleme hacmide kalmamıştır, Hani insan bazen hüzne kapılırda, bir ağıt yapışır diline hiç düşünmeden yüreğinden kopup gelen derin duygunun içseliğine kapılıp yüreğinden geldiği gibi katar tozu dumana, işte o an yüreği döker kâğıdın zarifiliğine anlatır ağıtla her derdini. Bu hal bazen öfkeden, bazen hüzünden, bazende sevinçten ileri gelir ve bir dostla paylaşır gibi duygularımızı paylaşırız beyaz kâğıtlara kara kalemin insafına sığınıp.
11📌 Bir yazar olarak üretim rutininiz nasıldır?
Bir yazar olarak benim üretim ritmim çoğunlukla geceleri kendimle başabaşa kaldığımda üretirim. Gecenin sessiz ve derinliği iç dünyamla bağlantı kurmamda ve duygularımı dile getirmemde iç dünyamı anlatmamda daha verimli oluyor. Fakat öyle bir zaman oluyor ki bir olaya şahitlik edersin veya haberlerde dinlersin, o anda yüreğinden kopup gelen sözcüklere dur diyemezsin illaki yazman gerekir, yine dökülür yapraklar yürekten yazarsın içten içten.
12📌 Belirli bir yazma saatiniz ya da ritüeliniz var mı?
Aslen şu saate yazarım gibi bir ritmim yok, her ne kadar geceleri yazmayı sevsemde, yüreğimin kabardığı her an ilham kapımı çalınca yoldada olsa yazarım, yazmanın ne gündüzü ne saati yok benim nazarımda. Çünkü insan ruhu özgürdür, özgürlüğü elinden alınan insan nasılsa, duyguyuda bir zamana hapsetmek mümkün değildir kelimeleri tuttsak etmeden dizmek lazım saf beyazın üstüne.
13📌 Yazma sürecinde sizi en çok zorlayan şey neydi?
Yüreğimde duygu birikimi varsa zaten yazmadan duramam.
Ama en çok kalabalıkta yazamam, hele bir de aklıma taktığım dünyevi bir sorun varsa toparlanmam biraz zaman alır, güneş ışığının yeniden doğması gibi karanlıktan çıkmayı beklerim günlerce.
14📌 Hiç vazgeçme noktasına geldiğiniz oldu mu?
Tabi ki, gençlik yıllarımda zaten imkânım yoktu, değil vaz geçmek yazdıklarımı bile saklıyordum, örneğin ilk kitabım Eyvallah da aşk şiirleri yazmaya dahi korkuyordum, kadınsın, hoş gözükmez düşüncesiyle bizim memlekette. Çok defa kendime olan inancımı yitirmişliğim vardır, keza çok şiirimi yırtıp attığım ben başaramam değim dönemlerde olmuştur, işe o dönemde çoçuklarım bana çok destek oldular ve beni yeniden ayağa kalkmamda can suyu verdiler bana.
15📌 Eserlerinizin ana fikirleri ya da vermek istediğiniz temel mesajlar nelerdir?
Şiir illaki bir fikire veya bir konuya bağlı değildir, bence yazdığınız ister şiir ister roman olsun bir fikre de bağlayamazsınız, kalemin ya da duyguların özgürlüğüne müdahale etmek olmaz. Lakin, son yıllarda vermek istediğim benim için en değerli mesajım,
Bir Kadın Daha Öldü şiirimdir, maalesef kadınlarımızı kendi tapulu malı gibi gören erkeklerimiz var, kadınlarımızı öldürmeyi adamlık sanan zavallılar cani beyinleri öne çıkarmak istedim, öte yandan ise toplum olarak bir bencillik kayığına bindik gidiyoruz, dahada vahimi neden sürekli şikâyet eden toplum olduk, anlamak mümkün değil. Yüreğimi yakan nedenini sorguladığım sorunların üzerine şiirler yazdım. Bir diğer derdim ise Filistin’de yaşanlar yüreğimizi paramparça ettiği için kitabımda Filistin’i öne çıkardım tabi.
16📌 Okuyucunun metnin sonunda zihninde neyle kalmasını istersiniz?
Küllerimden Doğan Kadının Menkibesi olarak kalsın isterim, çünkü Türk kadınları her daim güçlüdür. Ben küllerimden Doğdum gerçekten ve düştüm diyen kadınlara örnek olsun isterim, zayıflık bize yakışmaz derim.
17📌 Okuyucular neden sizin kitabınızı okumalı?
İçinde kendilerinden bir parça illaki bulacaklardır, özelikle son kitabım Küllerinden Doğan Kadının Menkıbesi de, biliyorum ki Türkiye’de pek çok kadın kül olduğunu sanırsak susuyor, işte efendim benim eğitimim yok gibisinden, korkmayın gelin, Küllerinizden Doğun derim benim kitabım küllük alev almış halidir.
18📌 Sizi diğer yazarlardan ayıran şey ne olabilir?
Her yazarın kendine özgü bir bakış açısı vardır, beni diğer yazarlardan ayıran şey sanırım hayata karşı direncim, yaşam deneyimlerim ve azmimle hayalimin peşinde koşmam, bu yaşa gelmiş olmama rağmen pes etmem derim ben kendimce.
19📌 Son olarak, edebiyat yolculuğunda olan genç yazarlara veya yazar adaylarına ne söylemek istersiniz?
Vazgeçmeyin yılmayın korkmayın hayallerinizin peşinde koşun, şunu yazarsam el ne der demeyim, ben beceremem demeyin, becerenlerin sizden üstün yanı yok bunu unutmayın derim.
20📌 Yazmaya yeni başlayanlara bir tavsiye mektubu yazacak olsanız, ilk cümlesi ne olurdu?
Hayat bir maratondur sanık bırakmayın, kazanan siz olacaksınız demek isterdim kendinizi küçümsemeyin, eliniz neye yatkınsa onu bulun ve vira Bismillah deyip başlayın, bakmayın elin sözüne. Atalarımızdan güzel bir deyim yazayım sizlere
El atına binen tez iner.
Demiş atalarımız ne kadar doğru bir söz.
Kendi atınıza binin ve korkmayın derim.
